DOLAR 5,7398
EURO 6,3561
ALTIN 271,3
BIST 106.846
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22°C
Parçalı Bulutlu

Antibiyotikler (E700-E799): Hilal Öztürk Yazdı

Hilal Öztürk
Hilal Öztürk gıda mühendisliği bölümünden mezun olup hali hazırda Endüstri Mühendisliği okumaktadır. Hilal Öztürk, gıda mühendisliği eğitimi boyunca daha çok gıda güvenliği, gıdada bulunan mikroorganizmalar ve fito-kimyasalların insan üzerindeki etkileri üzerine araştırmalar ve okumalar yaptı. Öztürk, yine bu konular başta olmak üzere gıdanın çeşitli alanlarıyla ilgili yazılarıyla sitemizde katkıda bulunmaktadır.
23.10.2019
A+
A-

Gıda Katkı Maddeleri 8: Antibiyotikler (E700-E799)

Özet

Bundan önceki yazılarımızda; gıda katkı maddelerinin tanımından, sınıflandırılmalarından, ‘E’ kodlarından, kullanım amaçlarından, katkı maddelerinden ve hangi ürünlerde kullanıldığından bahsetmiştik. Bu sebeple, sırayla ilerlediğimiz katkı maddelerinden altıncı grup olan E700-E799: Antibiyotiklerden bahsedeceğiz.

E700-E799: Antibiyotikler Nelerdir?

1940 yılı başlarında kullanılmaya başlanan penisilinin keşfinden günümüze kadar pek çok sayıda anti-mikrobiyal aktivite gösteren antibiyotikler ortaya çıkmıştır. Bu sebeple, kısaca antibiyotikler uzun bir süreden beri gıdalarda koruyucu olarak kullanılır diyebiliriz. Gıda endüstrisinde en çok kullanılan antibiyotikler nisin, oksitetrasilin, klortetrasilindir, spiramisinler ve tilosinler [1,2]

Kullanıldığı gıda maddeleri; et ve et ürünleri, kümes hayvanı etleri, balıketi ve ürünleri, diğer deniz ürünleri, taze meyve ve sebzeler, süt mamulleri ve konserve türleri olarak sayılabilir [1].

Kullanım Amaçları;

Gıdalara dondurma ve ışıl işlemler sırasında eklenir. Bu sayede [1]; 

  • Depolama, taşıma ve pazarlama sırasındaki bekleme sürecinin yaratabileceği zararları önlemek veya geciktirmek,
  • Dondurma işlemi sırasında oluşabilecek mikrobiyal bulaşmayı önlemek ve  
  • Isıl işlemlerde kullanılarak sıcaklığın şiddetini düşürmek amaçları ile kullanılırlar.

Koruyucuların ne olduğundan tekrar bahsetmek gerekirse; mikrobiyal gelişmeyi önlemek ve bozulmayı geciktirmek için gıdalara ilave edilir. Ek olarak, antimikrobiyal maddeler olarak da isimlendirilen bu bileşikler, gıdalarda istenmeyen, ancak herhangi bir nedenle bulunabilen bakteri, küf ve mayaları, patojen olan veya olmayan her türlü mikroorganizmayı ortamdan yok etmek, çoğalmak gibi faaliyetlerini önlemek için gıdalara katılmaktadır [3]. 

Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde, antibiyotiklere ait E700-E800 kodları arası bilgi verilmediği için, Tablo-1’de sadece nisin, oksitetrasilin, klortetrasilindir, spiramisinler ve tilosinlerden bahsedeceğiz [4,5,6,7].

Tablo 1: Nisin, oksitetrasilin, klortetrasilindir, spiramisinler ve tilosinler [4,5,6,7]

E Kodu İsmi Açıklaması Ürünler Referanslar
E710 Spiramisinler Antibiyotikler sınıfındandır. Sterptococcus ambofaciens kültürlerinden elde edilir. Bilinen yan etkisi yoktur. Mantarlar ve küflere karşı etkili antibiyotiktir. Süt ve süt ürünleri, et, yumurta ürünleri 4
E713 Tilosinler Antibiyotiktir, Streptomyces fradiae küfü tarafından üretilir. Mantarlar ve küflere karşı etkili antibiyotiktir. Herhangi bilinen yan etkisi yoktur. Süt ve süt ürünleri, et, yumurta ürünleri 4
E234 Nisin Doğal bir bakteriyosindir. Lactococcus lactis bakterisinin fermente edilmesiyle elde edilir. Kimyasal sentez ürünü değildir. Süt, peynir, et ürünleri, konserveler, salata sosları, sıvı yumurta 5
Oksitetrasilin Tetrasiklinler en eski antimikrobiyal ilaçlar arasında bulunmaktadır. Oksitetrasilinler, tetrasiklinler grubunun bir parçasıdır. Etkisi kısa sürelidir ve soğuk deniz habitatlarına dayanıklılardır. Oksitetrasiklin, at, sığır, koyun ve domuzlarda kullanılır. Ayrıca, yem katkı maddesi ilerletici olarak sığır ve domuzlarda kullanılabilir ama bu amaçla, Türkiye’de kullanımı yasaktır. 6,7
Klortetrasilin Tetrasiklinler en eski antimikrobiyal ilaçlar arasında bulunmaktadır. Klortetrasilin, tetrasiklinler grubunun bir parçasıdır. Klortetrasiklin, at, sığır, koyun ve domuzlarda kullanılır. Ayrıca, yem katkı maddesi ilerletici olarak sığır ve domuzlarda kullanılabilir ama bu amaçla, Türkiye’de kullanımı yasaktır. 6,7

 

Referanslar

  1. Yaralı Engin. Gıda Katkı Maddeleri https://akademik.adu.edu.tr/myo/cine/webfolders/File/ders%20notlari/katki%20maddeleri.pdf
  2. http://gidabilgi.com/Kategori/Detay/e700–e800-antibiyotikler-c5ec18
  3. Bayburtlu GN ve Kantekin BN (2017) Gıda Katkı Maddeleri. Lisans Tezi. Avrasya Üniversitesi, Trabzon
  4. http://gidabilgi.com/Kategori/Detay/e700–e800-antibiyotikler-c5ec18
  5. http://www.gidanotlari.com/nisin-nedir/
  6. Usluer G (2007) Tetrasiklinler ve Klorafenikol. ANKEM Derg 2007;21(Ek 2):45-51. http://www.ankemdernegi.org.tr/ANKEMJOURNALPDF/ANKEM_21_Ek2_45_51.pdf
  7. https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/9454/mod_resource/content/0/Tetrasiklinler.pdf
YORUMLAR

Bir Cevap Yazın

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi: