DOLAR 5,8222
EURO 6,4843
ALTIN 279,8
BIST 94.896
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22°C
Parçalı Bulutlu

Türkiye’de Hayvan Sayıları, Kırmızı Et Üretimi Ve Kırmızı Et İşleme Sanayi: Osman İnan Yazdı

Osman İnan
Kendimden kısaca biraz bahsedecek olursam, 2007 yılında Önder Çiftçi Projesinde staj yaptım, aynı yerde Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümünü 2008 yılında bitirip askere gidene kadar kaldım. 2009 ortalarında askerlik bitince Tarım Ekonomisi Bölümünde yüksek lisansa başladım. Aynı zamanda bir makine üretim şirketinde kalite bölümünde çalıştım ve ayrıca ailemin kendi arazilerinde 2011 yılı sonuna kadar tarım işiyle uğraştım. Bu tarihten 2014 yılı sonuna kadar Tarım ve Orman Bakanlığında uzman mühendis olarak çalıştım. AB ülkeleri ve Türkiye’de tarım ve kırsal kalkınmayla ilgili çalışmalar yaptım. Daha sonra 2016 yılı sonuna kadar kendi arazilerimde ceviz ve kavak yetiştiriciliği yaptım. O tarihten sonra kendi danışmanlık şirketimi kurup, gayrimenkul işine başladım. Bu dönemde yüksek lisansımı tamamladım. Tarım Ekonomisi Bölümünde doktora eğitimine başladım. Bunun yanında tarım işlerine devam etmekteyim. 2014 yılı sonundan beri de kamulaştırma, hukuk ve ceza davalarında bilirkişilik yapmaktayım. Tarım Ekonomisi Derneği, Zir. Müh. Odası ve Buğday derneğine üyeyim.

TÜRKİYE’DE KIRMIZI ET SEKTÖRÜ 3: TÜRKİYE’DE HAYVAN SAYILARI, KIRMIZI ET ÜRETİMİ VE KIRMIZI ET İŞLEME SANAYİ

Türkiye’de Hayvan Sayılarına bakacak olursak;

Türkiye’de ki büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlıkları 2012 ile 2017 yılları arası hesap edildiğinde artış göstermiştir. Kültür, melez ve yerli sığır varlığı toplamda hesaplandığında 2017 yılında 16 milyona yaklaşmıştır. Manda varlığı son dönemlerde manda sütü ve manda yoğurdunun popüler olması sebebiyle de 2017 yılında 161439’a yükselmiştir. Yine koyun varlığı 2012 yılından beri yükselerek devam etmiştir ve 2017 yılında 33677636 ‘ya yükselmiştir (Çizelge 1). 

Çizelge 1. Türkiye’de 2012 – 2017 Yılları arası hayvan Varlığı (Baş)

 

Türkiye’de kırmızı et üretimine bakacak olursak;

Türkiye’de kırmızı et üretiminde 2010 ile 2017 yılları incelendiğinde dalgalanmalar görülmektedir. 2010 yılında 20061 ton olan keçi eti üretimi 2012 yılında azalarak 17430 ton olmasına karşın 2017 yılana kadar yükselerek devam etmiş ve 37525 ton olarak hesap edilmiştir. Koyun eti miktarı 2010 yılında 135688 ton olarak hesaplanmış bu yıldan sonra hep düşme eğilimi göstermiş ve 2017 yılında 100058 ton olarak hesaplanmıştır. Manda eti üretimi ise çok düşük miktarda kalmıştır. 2010 yılında 3387 ton olan üretim 2017 yılına kadar hep azalmış 2017 yılında ani bir artışla 1339 ton olarak hesaplanmıştır. Sığır eti üretimi 2010 yılında 618583 ton olarak hesap edilmiş, bu tarihten sonra üretimi yükselmiş ancak 2017 yılında küçük bir azalmayla 987481 ton olarak hesaplanmıştır (Çizelge 2. )

Çizelge 2. Türkiye’de 2010 – 2017 Yılları Arasında Kırmızı et Üretimi (Ton)

Sığırcılıkta hayvan başına verimde belirli bir artış olmasına rağmen, ülke nüfus artışı ile kıyaslandığında yetersiz kalmaktadır. Ülkemizde et üretiminin sığır eti ağırlıklı yapıldığı düşünüldüğünde verimimiz AB’ye göre çok düşük seviyelerdedir ve ülke nüfus artışı ile kıyaslandığında yetersiz kalmaktadır1

Türkiye’de kırmızı et üretiminde spesifik etçi sığır ırkları bulunmamakta; et üretimi mecburi kesimlerin yanı sıra süt sığırı yetiştiriciliğinde ihtiyaç fazlası erkek ve dişilerin kesilmesi ile sağlanmaktadır. Sığır besisi konusunda uzmanlaşmış işletme sayısı da oldukça sınırlıdır2.

Koyun eti tüketiminin düşüktür. Bunun nedeni; dana etinin diğer et ürünlerine göre tüketiciler tarafından daha çok tercih edilmesi ve et ürünleri satan gerek yerel marketler ve gerekse zincir marketlerde dana etinin daha yoğun olarak satılmasıdır. Genellikle tüketiciler dana etinin koyun etine göre kokusuz ve yağsız olması nedeniyle de dana etini tercih ettiklerini belirtmişlerdir3.

Kırmızı Et İşleme Sanayii

Türkiye’de kırmızı et işleme sanayiinde üretilen ürünlerin tüketiciye ulaştırılmasında birçok kurum ve kuruluş görev almaktadır. Başlıcaları:4,5

  • Belediye mezbaha ve kombinaları
  • Et ve Balık Ürünleri A.Ş.’ne (EBK) ait kombinalar/Et ve Süt Kurumuna ait kombinalar
  • Özel sektöre ait mezbaha ve kombinalar
  • Et mamulleri üreten özel sektör tesisleridir.

Türkiye’de hayvan satış yerleri, 24.12.2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hayvan Satış Yerlerinin Ruhsatlandırılma ve Denetleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” çerçevesinde ruhsatlandırılmaktadır. Bu kapsamda Türkiye’de toplam 114 Ruhsatlı Hayvan Pazarı ve 15 Hayvan Borsası olmak üzere toplam 129 ruhsatlı hayvan satış yeri bulunmaktadır6.

Besiye alınan hayvanlar, kesim için uygun ağırlığa ulaştıklarında kırmızı et üretiminin ikinci aşaması olan kesime gönderilmektedir. Türkiye’de 210’u özel sektöre ve 425’i kamuya ait olmak üzere toplam 635 adet kesimhane bulunmaktadır7. Kesim işlemi sonrası işlenecek olan kırmızı etler işleme tesislerine gönderilmektedir. 2013 yılında et işleyen ve depolayan 238 işletme, et ve kümes hayvanları etlerinden üretilen ürünleri imal eden 239 işletme bulunmaktadır8,9. İşlenmeyecek olan etler ise kasaplar, zincir mağazalar, toptancılar gibi satış noktalarına veya ihracata gönderilmektedir.

Osman İnan

osmaninan1985@gmail.com

23.05.2019

1 İhan G M (2011). Tekirdağ İlinde Kırmızı Et Tüketim Alışkanlıklarının Analizi. Yüksek Lisans Tezi. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim dalı. Tekirdağ.

2 Topçu Y, Kızıloğlu S (2002). Erzurum İli Sığır Besiciliği İşletmelerinde input Tespiti ve Et Maliyeti Üzerine Bir Araştırma. Türkiye V. Tarım Ekonomisi Kongresi. Sayfa: 178-187. 18-20 Eylül. Erzurum.

3 Demirkol C (2007). Türkiye’de Kırmızı Et Sektörünün Sanayici ve Tüketici Düzeyinde Analizi. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı. Doktora Tezi.

4 Güneş E, Albayrak M, Gülçubuk B (2002). Türkiye’de gıda sanayi. TEKGIDA-İŞ Sendikası. Semih Ofset. Ankara.

5 Demirkol C (2007). Türkiye’de Kırmızı Et Sektörünün Sanayici ve Tüketici Düzeyinde Analizi. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı. Doktora Tezi.

6 Hayvancılık verileri. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, 2017.

7 2013 Kırmızı et sektör analizi. Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği TAIEX-IPARD Toplantısı, Ocak.

8 TGDF. Türk gıda ve içecek sektörü 2014 envanteri Gıda Hattı Dergisi Ankara.

9 TGDF. Türk gıda ve içecek sektörü 2015 envanteri Gıda Hattı Dergisi Ankara.

YORUMLAR

Bir Cevap Yazın

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi: