DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Parçalı Bulutlu

Tarım, Çevre ve Kırsal Kalkınma için Sosyal Girişimcilik: Osman İnan Yazdı

Osman İnan
Kendimden kısaca biraz bahsedecek olursam, 2007 yılında Önder Çiftçi Projesinde staj yaptım, aynı yerde Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümünü 2008 yılında bitirip askere gidene kadar kaldım. 2009 ortalarında askerlik bitince Tarım Ekonomisi Bölümünde yüksek lisansa başladım. Aynı zamanda bir makine üretim şirketinde kalite bölümünde çalıştım ve ayrıca ailemin kendi arazilerinde 2011 yılı sonuna kadar tarım işiyle uğraştım. Bu tarihten 2014 yılı sonuna kadar Tarım ve Orman Bakanlığında uzman mühendis olarak çalıştım. AB ülkeleri ve Türkiye’de tarım ve kırsal kalkınmayla ilgili çalışmalar yaptım. Daha sonra 2016 yılı sonuna kadar kendi arazilerimde ceviz ve kavak yetiştiriciliği yaptım. O tarihten sonra kendi danışmanlık şirketimi kurup, gayrimenkul işine başladım. Bu dönemde yüksek lisansımı tamamladım. Tarım Ekonomisi Bölümünde doktora eğitimine başladım. Bunun yanında tarım işlerine devam etmekteyim. 2014 yılı sonundan beri de kamulaştırma, hukuk ve ceza davalarında bilirkişilik yapmaktayım. Tarım Ekonomisi Derneği, Zir. Müh. Odası ve Buğday derneğine üyeyim.

Tarım, Çevre ve Kırsal Kalkınma için Sosyal Girişimcilik

Sosyal Girişimcilik Nedir?

Girişimci, iktisadi mal veya hizmet üretimi için doğal kaynaklar, emek, sermaye ve kendi girişimini bir araya getirerek, ekonomik fırsatları yeni değerlere dönüştürüldüğü organizasyonu oluşturan kişidir. Kendisi veya işletmesi için para kazanma amacı hedeflemiştir.

Sosyal girişimci ise, toplumsal sorunları, maddi fayda ve kar ön planda tutmadan ortadan kaldırmaya ve sistemleri dönüştürmeye yönelik girişimlere kalkışan kişidir. Toplumun sorunlarına çözüm aramaktadır.

Kısaca sosyal girişim ve sosyal girişimci toplum yararı için bir girişim fikri üzerinde çalışır.

Tarım, Çevre ve Kırsal Kalkınmada Sosyal Girişimcilik Nedir?

Tarım, Çevre ve Kırsal kalkınma konuları tüm toplumu ilgilendiren konulardır. Bu konularda toplumun tümünün ya da dezavantajlı görülebilen bir kesimi için fikir geliştirip değer üretebilecek kişiler geçmişte daha az gelecekte umarım daha fazla sayıda olacaktır.

Sosyal girişimci, toplumsal konulara duyarlı, insan sevgisi barındıran, sistemin açıklıklarını görebilen, bu açıklıklara etkili çözümleri olan, fikirlerinin arkasından gidebilen, fikirlerini kabul ettirebilen kişidir.

Gelecekte tarım, çevre ve kırsal kalkınma konuları bitmeyecektir. Tarım ürünleri ihtiyacı artacak, çevrenin korunmasına daha fazla önem verilmesi gerekecek, kırsal alanlarda kalan insanların üretmeleri için daha fazla çaba verilecektir. Bu alanlar daha değerlenecektir.

Toplum için bir şeyler yapması gerektiğini düşünen kişi potansiyel bir sosyal girişimci adayıdır. Çok okuyarak, çok toplumsal konularla ilgilenerek, çok insanla tanışıp sorunlarını dinleyerek bir yerden başlayabilir.

Tarım, Çevre ve Kırsal Kalkınma için Türkiye’den Sosyal Girişimcilik Örnekleri Nelerdir?

Victor Ananias ve Buğday Derneği, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen sürdürülebilir tarım yöntemlerinin yaygınlaştırılması, insan gereksinimlerinin ekosistem döngülerine uyum içinde yeniden tanımlanması, bireyin bilgilendirilmesi ve becerilerini geliştirebilmesi amacıyla faaliyet alanlarının yaratılması konularında çalışmaktadır.

Güneşin Aydemir ve Bir Tohum Vakfı –  Çamtepe Ekolojik Yaşam Merkezi,  ekolojik yaşam konusunda üretim, araştırma ve eğitim çalışmaları yapmaktadır.

Nazmi Ilıcalı ve DATÜB (Doğu Anadolu Tarımsal Üreticiler ve Besiciler Birliği), organik kooperatif ağı oluşturarak küçük ölçekli çiftlikleri desteklemek için finansman düzenliyor ve çiftçilere yeni pazarları güvence altına alacak ve uzun vadeli sürdürülebilirliğe yardımcı olacak yenilikçi ürün çeşitlendirmesi yoluyla yardımcı oluyor. Ayrıca organik ürünler için bir tüketici tabanı oluşturuyor ve çiftlik ürün sertifikasyonu için güvenilir akreditasyon sistemleri inşa ediyor.

Tülin Akın ve TABİT Akıllı Tarım Teknolojileri A.Ş, tarimsalpazarlama.com ve Vodafone Akıllı Köy gibi iki önemli girişimle çiftçilere kırsal alanda tarım ve teknolojiyi bir arada kullanarak neler yapılabileceğini gösteriyor.

Durukan Duru ve Anadolu Meraları, onarıcı tarım yöntemleriyle yetiştirilmiş hayvansal ürünleri şehirlerdeki bilinçli tüketici topluluklarıyla buluşturarak hem toprağı zenginleştiriyor hem de sürdürülebilir, sağlıklı ve adil üretim zincirleri oluşturuyor.​

Uygar Özesmi ve Good4Trust.org, adil ve ekolojik üretim yapan üreticiler ve bu ürünleri satın alan türeticiler bir online platformda buluşarak topluluk oluşturuyor. Türeticilerin, bütün ihtiyaçlarını ekolojik ve sosyal açıdan adil üreticilerden karşıladığı, adil ve ekolojik açıdan sürdürülebilir gelir yarattığı bu modelde, bu değeri toplayan Good4Trust’taki üreticiler de aynı zamanda bir türetici olarak bütün üretim ve yaşam ihtiyaçlarını birbirlerinden karşıladığında, bu değer sistem içinde kalıyor. ​​Modelin öngörüsü, dışarıya kaçan bir değer söz konusu olmadığında, makro ölçekteki döngüsel ekonomi, yani Türetim Ekonomisinin, büyüyerek kar maksimizasyonunun ve tüketime dayalı büyüme ekonomisinin yerine geçeceği yönündedir.

Tanfer Dinler ve TARSİM Tarım Sigortaları Merkezi, dünyanın ilk katılımcı tarım sigortası örneklerinden birini 30 yıl önce Türkiye’de kurguladı. Çiftçilerin faydasını merkeze alarak tasarladığı sigorta modeli ile özel sektör ve kamu kurumlarını bir araya getirdi, çiftçilerin güçlenmesi için onların çıkarlarını gözeten bir ekonomi modelinin var olması gerektiğini TBMM’yi de içine alan büyük kitlelere anlattı. (Köyden Kente Selam Olsun -Tanfer Dinler TEDxIstanbul https://www.youtube.com/watch?v=AVQkp5VkFNA – Güzel bir konuşma olmuş.)

Huriye Göncüoğlu ve Kadın Balıkçılar Derneği, balıkçılık sektöründe aktif olarak çalışan ancak yok sayılan kadın balıkçıların güçlendirilmesi, örgütlenmesi, yine balıkçılıkla ilgili alternatif geçim kaynakları ile tanıştırılmasını hedefliyor. Geleneksel aile balıkçılığını korunması ve devam ettirilmesini sağlamak amacıyla, genç nesil kadın balıkçılara ve çocuklara ulaşıyor, uluslararası bağları genişletiyor, kuvvetlendiriyor.

Mine Ekinci ve KODA (Köy Okulları Değişim Ağı), köylerde eğitimin kalitesini arttırmak için köy öğretmenleri, eğitmenler, akademisyenler, gönüllüler ve karar mercilerinden oluşan bir ağ oluşturarak, köylerde çocuktan başlayarak tüm topluluğa yayılacak ve kırsal kalkınmayı destekleyecek yenilikçi bir eğitim anlayışını hayata geçirmeye çalışıyor. 

Cem Özkan ve Böcek Şenlik Okulu, ilkokul öğrencilerine doğayı sevdiren bir sosyal girişimcilik örneğidir. Sayın Prof. Dr. Cem Özkan aynı zamanda Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Anabilimdalında Sosyal Girişimcilik dersleri vermektedir. Sosyal girişimciliğin kırsal alan örnekleri hakkında pek çok örnek ve ipucu duyabileceğiniz bir kişidir.

Tarım, Çevre ve Kırsal Kalkınma Alanında Gelecekte Ne Konularda Çalışılabilir?

Bu yazıyı okuyan genç girişimciler olacaktır. Hangi konuda çalışabiliriz diyebilirler. Elbette sosyal girişimci ihtiyacı kendisi görebilendir. Bir faydası olabilir bir çağrışım yapabilir belki aşağıda bazı konuları ben yazdım. Bu alanların her birinde sosyal girişim fikri geliştirilebilir. Sizler bunları daha da çeşitlendirebilirsiniz;

  • Eğitim Sistemi; Çocukların, kadınların ve engelli bireylerin,
  • Sağlık sistemi; Yaşlıların, engelli bireylerin, çocukların,
  • Tarımda Teknoloji Kullanımı; Otomasyon sistemleri, akıllı tarım,
  • Tarımsal Yayım Hizmetleri; Ürün eğitimleri, Üretim çeşitlendirmesi, Gelir çeşitlendirmesi, Turizm,
  • Kırsalda Sosyal Hizmetler; Yalnız yaşamak durumunda kalan yaşlılar, engelli bireyler,
  • Enerjinin Dönüşümü; Atıkların geri dönüşümü konusunda yapılabilecekler,
  • Çevre; ekolojinin korunması, desteklenmesi. Vb.

Tarım, Çevre ve Kırsal Kalkınmada Sosyal Girişimlere Destek Veren Organizasyonlar?

  • YÖK Lisansüstü Destekler; Yüksek Lisans veya Doktora (Lisansüstü) konusunu sosyal girişimcilik alanında belirleyerek YÖK’ten destek alınabilir.
  • YÖK Doktora Sonrası Destekler, Doktora sonrası belirli bir süre içerisinde sosyal girişimcilik alanında bir çalışma ile YÖK’ten destek alınabilir.
  • Üniversiteler; Bölümlerde sosyal girişimcilik alanında dersler veriliyor. Konuya hakim akademisyenlere fikrinizi iyi anlatabilirseniz sizi fikrinize en iyi desteği bulabileceğiniz kişi veya kurumlara yönlendireceklerdir.
  • Fikir Kuruluşları; Ashoka Vakfı Türkiye (http://ashokaturkiye.org/) gibi faydalı olduğu düşünülen bir proje kabul ettirilebilirse destek alınabilir. Bu konuda çok deneyimliler hangi projelerin daha faydalı olduğu konusunda çok güzel çalışmaları var.
  • Holdingler; Türkiye’de Esas Holding, Zorlu Holding, Sabancı Holding, Koç Holding, Özyeğin Vakfı, Kale Grubu gibi pek çok holding sosyal girişimcilik projelerine destek olmaktadır. Bu hem holdinglerin toplumda itibarını arttırıyor hem de proje arkasında bir büyük güçle hayata geçebiliyor. Kale grubu İbrahim Bodur Sosyal Girişimcilik Ödülü adıyla da bu alanda sosyal girişimcilere ödül vermektedir (https://www.ibrahimbodurodulleri.com/?utm_source=undefined&utm_medium=undefined&utm_content=undefined&utm_campaign=undefined Bu yıl başvuru süreci 15 Mayıs – 21 Haziran 2020 arasında). BBVA Momentum Sosyal Girişimcilik Ödülleri de her yıl veriliyor.
  • Vakıf ve dernekler; Çalışma alanıyla uyumlu olarak Türkiye’de pek çok vakıf sosyal girişimcilik projelerine destek verebilmektedir. Ancak para toplamak kendileri için kolay olmuyor. Proje fikrinin gerçekten iyi olması kabul edilmesini sağlayabiliyor. Bunun yanında, vakıf yöneticileriyle konuşmak konusunda kararlı olmak gerekmektedir.
  • Türkiye Sosyal Girişimcilik Ağı (TSGA); Vehbi Koç Vakfı Proje yürütücülüğünde, Koç Üniversitesi, Ashoka Vakfı, TED Üniversitesi, Sürdürülebilir Kalkınma için Yenilikçi Çözümler Derneği, Sosyal İnovasyon İnisiyatifi Derneği, Social Enterprise UK, Mozaik Foundation ortaklığında çalışmaktadır. Proje, sivil toplum kuruluşlarının ve aktif yurttaşların kapasitelerini ve kamu kurumlarıyla diyaloglarını güçlendirmeye imkân verecek bir sosyal girişimcilik ekosisteminin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor. sosyalgirisimcilikagi.org (2014’te başlayan AB tarafından finanse edilen proje 24 ay olarak planlanmış. Eğitimler, sosyal girişimciliğin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi için mücadele ediyor.)
  • (http://sosyalgirisim.org/, https://sosyalgirisim.com/, http://siviltoplumsektoru.org/ sosyal girişimcilikle ilgili pek çok faydalı bilgiye erişebileceğiniz siteler)
  • AB Sosyal Girişimcilik Destekleri – İstihdam ve Sosyal Yenilik Programı (EaSI); sosyal girişimcilik destekleri nereden gelmektedir, inceleyebilirsiniz. https://www.ab.gov.tr/49876.html
  • Eğitim Destekleri; Üniversitelerde lisans seviyesinde genellikle seçmeli olarak da verilmekle beraber, genellikle yüksek lisans ve doktorada sosyal girişimcilik dersleri verilmektedir. Bunun yanında özellikle bazı özel üniversitelerde sosyal girişimci kulüpleri aktif olarak çalışabiliyor. Koç üniversitesi öğrencilerinin eğitici-bilgilendirici çalışmaları bulunmaktadır. TSGV’nin ve özel bazı kuruluşlar da eğitimler düzenlemekteler.

Sonuç;

Bir bölgede çok küçük bile olsa olumlu değişim yapabilen herkes çok kıymetlidir. Sosyal girişim fikri düşünen, geliştiren ve bunu gerçekleştirebilen kişiler insanlığı bir adım ileri taşımıştır.

Osman İnan

osmaninan1985@gmail.com

07.06.2020

YORUMLAR

Bir Cevap Yazın

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi: