DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 16°C
Az Bulutlu

Gıda Satın Almanın Ekonomik Yönüyle İlgili Gelişmeler: Osman İnan Yazdı

Osman İnan
Kendimden kısaca biraz bahsedecek olursam, 2007 yılında Önder Çiftçi Projesinde staj yaptım, aynı yerde Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümünü 2008 yılında bitirip askere gidene kadar kaldım. 2009 ortalarında askerlik bitince Tarım Ekonomisi Bölümünde yüksek lisansa başladım. Aynı zamanda bir makine üretim şirketinde kalite bölümünde çalıştım ve ayrıca ailemin kendi arazilerinde 2011 yılı sonuna kadar tarım işiyle uğraştım. Bu tarihten 2014 yılı sonuna kadar Tarım ve Orman Bakanlığında uzman mühendis olarak çalıştım. AB ülkeleri ve Türkiye’de tarım ve kırsal kalkınmayla ilgili çalışmalar yaptım. Daha sonra 2016 yılı sonuna kadar kendi arazilerimde ceviz ve kavak yetiştiriciliği yaptım. O tarihten sonra kendi danışmanlık şirketimi kurup, gayrimenkul işine başladım. Bu dönemde yüksek lisansımı tamamladım. Tarım Ekonomisi Bölümünde doktora eğitimine başladım. Bunun yanında tarım işlerine devam etmekteyim. 2014 yılı sonundan beri de kamulaştırma, hukuk ve ceza davalarında bilirkişilik yapmaktayım. Tarım Ekonomisi Derneği, Zir. Müh. Odası ve Buğday derneğine üyeyim.

TÜKETİCİLERİN GIDA ALIŞKANLIKLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER 3 – GIDA SATIN ALMANIN EKONOMİK YÖNÜYLE İLGİLİ GELİŞMELER

Bu haftaki yazıda genel gıda tüketimimizi etkileyen ekonomik kararlarla ilgili faktörleri sizlere hatırlatacağım. İleriki yazılarda gıda tüketim kararlarını etkileyen diğer faktörlerin her birini güncel gelişmeleriyle, örneklerle açıklayacağım. Bu ve bu yazı dizisindeki sonraki yazılar bir proje için yazılacaktır, yazılara ve projeye katkı sağlamanızı çok isterim, yazının sonunda verdiğim mail adresinden tarafıma rahatça ulaşabilirsiniz. İyi okumalar…

Hane halkı harcamaları incelendiğinde, konut ve kira harcamalarının %25’ler civarında olduğu, gıda harcamalarınınsa bunun hemen arkasından geldiği ve %20’ler civarında olduğu bilinmektedir. Bir diğer önemli kalem ulaştırma harcamaları içinse büyük şehir- küçük şehir ve çalışan-çalışmayan ayrımı yapmak oranı oldukça değiştirebilse de, bu kalemde harcamalarda %20’lere yaklaşabiliyor.  Konumuza dönecek olursak; hane halkı bütçesinde gıda harcamalarının önemli bir yüzdeye sahip olduğu söylenebilir.

Diğer hane halkı harcamalarını merak edenler bu içeriğe Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden kolayca ulaşabilirler. Kısaca bu harcama oranlarına nasıl ulaşıldığını merak edenler için şöyle belirtmek isterim;

TÜİK verilerine göre; gıda harcamaları endeks olarak hesaplanır. 20’nin üzerinde gıda ürünü için fiyatlar belirlenir. Toplam gıda harcaması oluşturulur. 2003 yılı toplam gıda harcaması 100 temel puan baz alınarak içinde bulunduğumuz yıl gıda harcaması bu yıla oranlanır. Böyleye gıda endeks oranı bulunur. Bu temel kabul edilen 2003 yılına göre oranlanmış gıda harcamaları yine 2003 yılıyla oranlanmış önceki yıllara ait gıda harcamalarıyla karşılaştırılır. 2017 – 2018 ile, 2018 – 2019 ile karşılaştırılabilir.

Türkiye özelinde gıda harcama oranının son yıllardaki performansına kısaca bakarsak, dönemsel ay ay azalmalardan zaman zaman söz edilebilse de bu geçen 16 yıllık sürede hep artış göstermiştir. Yine dünyadaki duruma bakacak olursak, gıda harcamalarında hane halklarının harcamalarında artış bulunmaktadır. Türkiye ve dünya kıyasında ise son birkaç yılda maalesef ki gıda harcamalarında tüketicimiz enflasyonun getirdiği sonuç neticesinde dünya gıda harcamalarının oransal olarak üzerinde gıda harcaması yapmaktadır.

Gıda harcamaları için yorum yapabilmek için başlıca şunu iyi bilmek gerekir; gelir yükseldikçe gıda harcama oranının bütçedeki payı düşer, gelir düştükçe gıda harcamalarının bütçedeki oranı artar. Bu, gıda politikalarının çok önemli bir sosyal politika olduğunu gösterir.

Bir küçük çıkarım;

Yazının özeti; gıda fiyatlarında son yıllarda daha hissedilir olmakla beraber artış yaşanmaktadır. Dünya fiyatlarında bir artış vardır, ülkemizde ise birkaç seneden beri artış oranı dünyadakinden daha fazladır. Bu durum en çok durumu iyi olmayan kesimi etkilemektedir. Önümüzdeki günlerde de yine en çok bu grup gıda fiyat artışlarından etkilenecek gibi gözükmektedir.

Genel olarak, insanların gıda fiyatlarını önemsediği açıktır. Gıda fiyatları elbette satın alma kararımız etkilemektedir. Ancak bir gıdanın fiyatı uygun diye nelerden fedakarlık ediyoruz, acaba fiyat hangi çok önemli konuları ihmal etmemize neden olabiliyor. Bunları ne kadar ölçebiliyoruz. Aşağıdaki sorular gıda kararlarında sıkça karşılaştığımız sorulardır. Bunları arttırmak mümkündür. Aşağıdaki bu sorulara nasıl cevap vereceksiniz ve bunları hangi sorularla arttırabiliriz. Bütün yediklerimizi kendimiz üretemediğimiz ve kontrol edemediğimize göre ve en azından insanları sevdiğimizden gıda politikalarının geleceğini düşünmeliyiz. Unutmayın gıda politikaları hepimizi ilgilendirir. Yazının başında da belirttiğim gibi tarafıma maille ulaşabilirsiniz.

gida ve ekonomi

 

Osman İnan

01.01.2020

osmaninan1985@gmail.com

 

 

YORUMLAR

Bir Cevap Yazın

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi: