DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 11°C
Rüzgarlı

Virüs ve Gıda İlişkisi: Emine Bozkurt Yazdı

Emine Bozkurt
Emine BOZKURT İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği bölümünde 4. Sınıf öğrencisiyim. 14 yaşındayken okul hocalarımın da desteği ile ilk öykü kitabımızı yazıp basımını gerçekleştirildik. Akabinde 2017 – 2018 yıllarında Genç Beyin ve Genç Girişim dergilerinde çalışmalarım oldu. Gıda mühendisliğinde aldığım eğitim boyunca, fonksiyonel gıdalar da biyoteknoloji, gelecek nesiller adına sağlıklı hızlı doyurucu tabletler , gıda da bulunan mikroorganizmalar ve insan sağlığında etkisi gibi konular ilgimi çekmiş ve üzerine araştırmalar yapıp okumalar yaptım. Aynı zaman da 5 yılı aşkın bir süredir karakalem çini alanında ilgim olup bu alanda minik çalışmalarım olmuştur.

Virüslerin gıda ile ilişkileri korona gıda ile bulaşır mı?

Virüsler son yıllarda dünya çapında önemli salgın ve hastalıklara neden olmaktadır.  Özellikle son aylarda dünya gündeminde olan Yeni Nesil Koronavirüs (Covid-19) ciddi tehlike barındırmakta. İnsanlar yedikleri içtikleri ürünlerde endişe etmeyebaşladı.  “Koronavirüs’ün (Covid-19) gıda yoluyla bulaşıp bulaşmayacağı ise merak ediliyor. Avrupa  Gıda Güvenliği Otoritesi; “Şu anda gıdanın virüsün muhtemel bir kaynağı veya bulaşma yolu olduğuna dair bir kanıt yok. Bu yüzden virüs ile gıda ilişkisi an itibariyle endişe yaratmamalı” diyor. [1]

Dünya nüfusunun artmasıyla birlikte gıda maddelerine olan ihtiyaçlar nedeniyle kaliteli, dengeli ve sağlıklı gıdaların tüketimi gün geçtikçe sorun olmaya başladı. Gıdaların mikrobiyal kalitesi aynı zamanda gıdalar aracılığıyla bulaşan enfeksiyonlar bakımından da oldukça önemlidir. Virüslerin gıdalarda çok düşük seviyelerde olmaları bile insanlarda çok önemli klinik bulgulara neden olabilir. Bu alanda yeni hastalıkların ortaya çıkması demografiyle, tüketicilerin yaşam tarzıyla, besin maddelerinin çeşitliliğiyle, uluslararası seyahat ve ticaret ile mikroorganizmaların ve virüslerin adaptasyonlarıyla ilişkilidir. Virüsler gıdalarda çoğalma yeteneğine sahip olmamakla beraber, gıdalar virüslerin canlı organizmaya iletilmesinde bir araç görevi görürler. Gıdalarla bulaşan virüsler seçtikleri hedef organlara göre gruplandırmak mümkündür:

Sinir sistemi : Enterovirus (Poliomiyelit), Adenovirus

Solunum Yolları: Coxasackievirus

Karaciğer: Hepatovirus

Sindirim Kanalı: Coronavirus, Enterovirus   [2]

 

Virüslerin gıda bulaşması

Gıda kaynaklı viral enfeksiyonların sayısı son yıllarda artış göstermiştir. Bu enfeksiyonlar çok büyük ekonomik kayıplara da neden olmaktadır. Virüslerin gıdalara bulaşmasında bir çok faktör bulunmaktadır. Genel olarak iki grup altında toplanmıştır.

Primer veya kaynağından bulaşmada gıdaların enfekte personel tarafından hazırlanması, insan veya hayvan dışkılarının gübre olarak kullanılması, içme ve kullanma sularına kanalizasyon sularının karışması, çiğ olarak tüketilecek olan sebze ve meyvelerin kontamine sularla yıkanması, midye ve istiridye gibi deniz kabuklularının kontamine sulardan avlanılması ve gıdaların çiğ veya yetersiz ısı işleminden sonra tüketilmeleri önemli rol oynamaktadır.

Sekonder bulaşma ise daha çok enfekte personelin gıda zincirinde çalıştırılması, gıdaların işleme, muhafaza, depolama gibi tüm basamaklarında çapraz kontaminasyonun olması, yine virüslerle kontamine olan gıdaların çiğ yada yetersiz pişirilmeleri neticesinde olmaktadır.  [3]

PEKİ ALINABİLECEK ÖNLEMLER NELER OLMALIDIR?

Virüslerin çoğu donmuş ve soğuk muhafaza koşullarında uzun süre enfektif olma özelliklerini korurlar. Dolayısıyla donmuş gıdaların çiğ olarak tüketilmeleri sonucunda da enfeksiyon gelişebilmektedir. Virüslerin gıdalar bulaşmasını alınabilecek önlemleri şu şekilde sıralayabiliriz

-Gıdalara uygulanan çeşitli işlemler (ısıtma, kurutma, kimyasal maddelerle muamele) virüslerin inaktive olmasında etkili olan yöntemlerdir

-Gıda üretiminde kullanılan pastörizasyon işlemlerine dikkat edilmeli, sıcaklık-süre normlarına uyulmalı.

– İçme ve kullanma suları hijyenik olmalı.

-Harvard Tıp Fakültesi tarafından yayınlanan bir araştırmada, virüs doğru yemek pişirmede ölüyor. Korona virüse (Covid-19) benzer bir virüs olan SARS, özellikle 60 derecede 30 dakikada ölmekte. Bu yüzden doğru yemek pişirme yöntemiyle virüse karşı tedbir almış olunuyor. [1]

– Dünya Sağlık Örgütü’nün ‘pandemi’ yani kıtalararası bir salgın olarak nitelediği koronavirüs nedeniyle insanların dışarıda yemek yemesi ciddi risk barındırabileceğini belirtmekte. [1]

Bireysel olarak alınan tedbirler kitlesel tedbirlere dönüşebilir. Bunun için elimizden gelen her türlü tedbirleri ve olanakları kullanmalıyız. Sağlıkla okumanız dileğiyle.

Emine BOZKURT

KAYNAKLAR

[1] https://www.efsa.europa.eu/en/news/coronavirus-no-evidence-food-source-or-transmission-route

[2] Öküztepe G., Demir D., Gıda Güvenliği ve Virüsler. Turkiye Klinikleri J Food Hyg Technol-Special Topics 2016;2(3):49-55

[3] Keyvan E., Kahraman H., Şen h., Özen Y.,  Viral Gıda Enfeksiyonlarında Korunma ve Kontrol. Turkiye Klinikleri J Food Hyg Technol-Special Topics 2018;4(1):54-60

YORUMLAR

Bir Cevap Yazın

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi: